Op een dag merk je plots dat één kant van het hoofdje van je baby platter is dan de andere. Eerst zoek je op internet naar wat er aan de hand kan zijn, daarna vraag je advies aan de kinderarts en aan je naaste familie. Geen twijfel mogelijk: mijn baby heeft plagiocefalie. En de volgende vraag die je jezelf stelt is: wat kan ik doen om dit te corrigeren en te voorkomen dat het erger wordt?
Vandaag praten we bij Ecus Kids met Esther Martínez, kinderfysiotherapeut en kinderosteopaat van kliniek Entheos (Yecla). Esther behandelt dagelijks baby’s met schedelasymmetrieën zoals plagiocefalie, maar ook andere problemen zoals torticollis, darmkrampjes, slikproblemen, heupdysplasie enzovoort.
We wilden met haar praten over plagiocefalie, de oorzaken en gevolgen ervan, hoe we het thuis kunnen voorkomen en wanneer het tijd is om naar de fysiotherapeut te gaan voor kinderfysiotherapie.
Wat is plagiocefalie en waardoor ontstaat het?
Plagiocefalie is een soort misvorming die asymmetrisch aan de achterkant van het hoofdje van de baby ontstaat, dus slechts aan één kant.
Er zijn schedelmisvormingen die al bij de geboorte zichtbaar kunnen zijn. Bijvoorbeeld doordat de baby niet goed in het geboortekanaal lag, wat vaak voorkomt bij meerlingzwangerschappen; doordat de bevalling erg lang duurde en de baby lange tijd in het geboortekanaal bleef liggen; of zelfs bij een instrumentele bevalling.
Toch komen positionele of houdingsgebonden plagiocefalieën het vaakst voor. Gewoonlijk ontstaat plagiocefalie door een probleem in de nek van de baby. De baby ligt comfortabel met het hoofd steeds naar dezelfde kant gedraaid, waardoor er langdurige druk op de schedel ontstaat.
Is plagiocefalie een veelvoorkomend probleem?
Hoeveel baby’s denk je dat plagiocefalie hebben? Sinds enkele jaren komt het veel vaker voor dan je misschien denkt. Weet je waarom? Bekijk het interview helemaal om te horen wat een kinderfysiotherapeut zoals Esther hiervan vindt.
Wat zijn de gevolgen van plagiocefalie?
Er zijn drie soorten gevolgen van plagiocefalie: op esthetisch vlak, ter hoogte van de schedel en op het gebied van de motorische ontwikkeling.
Bij de esthetische gevolgen kan één oor meer uitsteken dan het andere, kan de ene jukbeenderboog prominenter zijn dan de andere of kan er zelfs een zwelling aan één kant van het voorhoofd ontstaan.
De gevolgen ter hoogte van de schedel ontstaan doordat de eerste halswervel zich aan de basis van de schedel bevindt. Als de schedelbasis door plagiocefalie gedraaid staat, komt ook de eerste halswervel iets gedraaid te staan. Hierdoor kan de wervelkolom mogelijk niet recht uitgroeien. Ter hoogte van het slaapbeen: doordat dit naar voren staat of geopend is, kan de kaak (het kaakgewricht) asymmetrisch groeien, wat kan leiden tot problemen met de beet. Ter hoogte van de oogkas: als de ene oogkas asymmetrisch groeit ten opzichte van de andere, ontwikkelen de inwendige oogspieren zich niet op dezelfde manier en kan er later scheelzien ontstaan.
Baby’s met plagiocefalie of brachycefalie hebben vaak een achterstand in hun motorische ontwikkeling. In de meeste gevallen ontwikkelen ze zich asymmetrisch. Dat komt doordat ze steeds naar dezelfde kant gedraaid liggen en de kant die ze niet kunnen zien daardoor minder goed integreren. We kunnen bijvoorbeeld baby’s zien die beide armen niet even goed gebruiken, die niet naar één kant omrollen of die tijdens het kruipen hun heupen niet op dezelfde manier gebruiken…
Kun je plagiocefalie voorkomen?
Esther is duidelijk: vroegtijdige herkenning is de beste preventie. Je kunt het herkennen door te observeren of het hoofdje van de baby steeds naar dezelfde kant gedraaid is, of dat het hoofdje schuin staat waardoor één oor steeds dichter bij de schouder zit dan het andere. Goed observeren is de beste manier om plagiocefalie te herkennen, zodat je een specialist kunt raadplegen, de oorzaak van het probleem kunt aanpakken en een aantal aanbevelingen kunt opvolgen om te voorkomen dat de plagiocefalie erger wordt.
Drie dingen die we thuis kunnen doen om plagiocefalie te voorkomen zijn:
- Tijd op de buik doorbrengen, op de verschoonmat of op bed.
- Tijd bij ons doorbrengen.
- De baby dragen.
Bij Ecus Kids voegen we daar een vierde aan toe: een goed slaapoppervlak kiezen dat de druk zoveel mogelijk vermindert. Wanneer de baby slaapt, kunnen we hem of haar niet dragen en niet op de buik leggen. Het is niet veilig om baby’s op hun buik te laten slapen. Alle gezondheidsprofessionals zijn het erover eens dat baby’s op hun rug moeten slapen om wiegendood te voorkomen. Laat je baby daarom slapen op een goed matras: een matras van Ecus Kids!
Wanneer moeten we naar een kinderfysiotherapiepraktijk gaan?
Esther adviseert dat, als we denken dat onze baby plagiocefalie heeft, we zo snel mogelijk hulp van een specialist moeten zoeken.
Hoe later we de schedelmisvorming ontdekken, hoe kleiner de kans op verbetering door het sluiten van de schedelnaden en fontanellen.
Plagiocefalie die in de eerste levensmaanden wordt ontdekt, kan volledig worden gecorrigeerd, terwijl er veel minder ruimte voor verbetering is wanneer je na de leeftijd van 6 maanden met je baby naar een specialist gaat. In sommige gevallen zijn de fontanellen dan al gesloten en kan de schedel zelfs met manuele therapie niet meer worden gemodelleerd.
