De beste definitie van een fopspeen is een rubberen of plastic tepel die aan baby’s en jonge kinderen wordt gegeven om op te zuigen. Een fopspeen kan een onrustig kind ontspannen, het huilen kalmeren, helpen om in slaap te vallen en stress en pijn verminderen bij onaangename situaties, zoals een bezoek aan de kinderarts of tijdens de gevreesde darmkrampjes.

Maar is een fopspeen goed om mee te slapen?

Bij premature baby’s wordt het gebruik van een fopspeen in verband gebracht met een betere gewichtstoename, een betere darmwerking en een eerder ontslag uit het ziekenhuis. Ook wordt aangeraden het gebruik van een fopspeen te stimuleren bij kinderen met een sterke zuigbehoefte, om te voorkomen dat ze op hun duim gaan zuigen. Een fopspeen afleren is immers altijd eenvoudiger dan de gewoonte om op de duim te zuigen af te leren.

Volgens de Spaanse Vereniging voor Kindergeneeskunde (AEP) zijn de belangrijkste voordelen van een fopspeen andere, want het is bewezen dat een fopspeen het verblijf van premature kinderen in het ziekenhuis verkort en het risico op wiegendood (SMSL) vermindert. Deze vermindering van het risico op wiegendood ontstaat doordat een fopspeen zorgt voor een juiste positie van de tong en een goede ademhaling en voorkomt dat de luchtwegen worden geblokkeerd.

Op basis van deze uitspraak van de Spaanse Vereniging voor Kindergeneeskunde zouden we kunnen concluderen dat een fopspeen om mee te slapen wordt aanbevolen. Toch wordt aangeraden om pas met een fopspeen te beginnen nadat de borstvoeding goed op gang is gekomen, meestal rond de leeftijd van 3 à 4 weken.

Aan de andere kant kunnen fopspenen de slaapconsolidatie gedurende de nacht verstoren. Als een baby een fopspeen gebruikt om in slaap te vallen, wordt hij waarschijnlijk wakker wanneer hij die ’s nachts kwijtraakt. Daarna lukt het mogelijk niet om weer in slaap te vallen totdat hij de fopspeen heeft teruggevonden. Uiteindelijk hangt het gebruik van een fopspeen altijd af van wat onze baby nodig heeft tijdens het slapen.

Tot wanneer is het goed om een fopspeen te gebruiken?

De American Academy of Pediatrics (AAP) en andere gezondheidsorganisaties suggereren dat het gebruik van een fopspeen kan doorgaan totdat het kind tekenen vertoont dat het ermee wil stoppen. Dit gebeurt meestal vanzelf tussen de leeftijd van 6 maanden en 2 jaar. Hier volgen enkele algemene richtlijnen:

• Geleidelijk afbouwen: Ouders wordt aangeraden om na het eerste jaar te overwegen het gebruik van de fopspeen geleidelijk af te bouwen.
• Overmatig gebruik vermijden: Beperk het gebruik van de fopspeen tot specifieke momenten, zoals bedtijd of situaties waarin troost nodig is.
• Langdurig gebruik vermijden: Langdurig gebruik van de fopspeen na de leeftijd van 2 tot 4 jaar kan verband houden met gebitsproblemen, zoals afwijkingen aan de kaak of een verkeerde stand van de tanden.
• De signalen van het kind respecteren: Let op signalen dat het kind klaar is om de fopspeen los te laten. Dit kan blijken uit een natuurlijke afname van de interesse in de fopspeen of doordat het kind begint aan te geven dat het liever op zijn duim zuigt.
• De overgang niet forceren: Een kind dwingen om met de fopspeen te stoppen kan onnodige stress veroorzaken. Het is beter om de overgang geleidelijk en respectvol aan te pakken en andere vormen van troost en geborgenheid aan te bieden.